11 listopada 1918 roku Polska odzyskała niepodległość po 123 latach zaborów. Dla mieszkańców Kociewia droga do odrodzonego państwa była jednak dłuższa. Region pozostawał pod panowaniem pruskim, a jego powrót do Polski nastąpił dopiero na początku 1920 roku. O losach tych ziem zdecydowały zarówno działania polskich działaczy, jak i ustalenia międzynarodowe po zakończeniu I wojny światowej.
W drugiej połowie XIX wieku na Kociewiu nasilały się działania germanizacyjne. Mimo tego mieszkańcy podtrzymywali polską tożsamość poprzez działalność społeczną, edukacyjną i kulturalną. Istotną rolę odgrywały polskie organizacje, stowarzyszenia oraz środowiska związane z oświatą i życiem religijnym. Jednym z ważnych ośrodków polskiej kultury na Pomorzu był Pelplin
Zakończenie I wojny światowej i odzyskanie niepodległości przez Polskę nie oznaczały automatycznego przyłączenia wszystkich ziem zamieszkanych przez Polaków do nowego państwa. Przyszłość Pomorza Gdańskiego zależała od powojennych negocjacji. Podpisany 28 czerwca 1919 roku traktat wersalski przewidywał przyłączenie do Polski większości tego obszaru. Następnie przygotowano przejęcie regionu przez polską administrację i wojsko.
Na Kociewiu jednym z najważniejszych dni był 29 stycznia 1920 roku. Wówczas do Starogardu Gdańskiego wkroczyło Wojsko Polskie dowodzone przez generała Józefa Hallera, a władzę przekazano przedstawicielom polskiej ludności. Wydarzenie to oznaczało powrót miasta do odrodzonej Rzeczypospolitej po okresie panowania pruskiego. W uroczystym powitaniu żołnierzy uczestniczyli mieszkańcy oraz przedstawiciele polskich organizacji działających w mieście i okolicy
Przejmowanie Pomorza przez polskie wojsko rozpoczęło się 17 stycznia 1920 roku i trwało przez kolejne tygodnie. W ten sposób realizowano postanowienia traktatu wersalskiego, a Polska odzyskiwała dostęp do Bałtyku. Dla mieszkańców Kociewia był to moment zmiany przynależności państwowej, ale również początek budowania administracji i instytucji w nowych realiach politycznych.
Historia odzyskania niepodległości na Kociewiu pokazuje, że odrodzenie Polski nie było pojedynczym wydarzeniem ograniczonym do listopada 1918 roku. Dla części regionów, w tym Pomorza Gdańskiego, proces ten trwał znacznie dłużej i wymagał rozstrzygnięć dyplomatycznych.
Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected] Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.
![Zdewastowano pomniki i miejsca pamięci. Kosiorek: "Niszczenie miejsc pamięci zawsze zasługuje na potępienie"](/publicTmp/pictures/200x/60b254/96f3i099x0k041a7i9o4r3x0x9l5x5k9.webp "Zdewastowano pomniki i miejsca pamięci. Kosiorek: "Niszczenie miejsc pamięci zawsze zasługuje na potępienie"")
