Badania ultradźwiękowe należą do grupy objętościowych metod badań nieniszczących, pozwalających na zlokalizowanie oraz dokonanie kompleksowej oceny rozmiaru wad wewnątrz materiału. Badania ultradźwiękowe stanowią jedne z najważniejszych, a przy tym najbardziej rozpowszechnionych metod badań nieniszczących. Wykonywanie badań tą techniką polega na wprowadzeniu fal ultradźwiękowych do badanego obiektu za pomocą specjalnej głowicy; w materiale badanym dochodzi do rozejścia się fal, które dają sygnał przepuszczalny lub odbity od powierzchni bądź nieciągłości. Następnie wraca on do głowicy i po przetworzeniu na drgania elektryczne jest obserwowany jako impulsy na ekranie defektoskopu. Za pomocą badania ultradźwiękowego można sprawdzać obiekty wykonane z wielu różnorodnych materiałów, jak na przykład stal ferrytyczna, austenityczna, aluminium, magnez, materiał kompozytowy czy drewno bądź tworzywa ceramiczne. Już dziś dowiedz się więcej na temat tego specyficznego typu badania NDT.
Cień, echo, rezonans – poznaj metody badań ultradźwiękowych
W przypadku badań ultradźwiękowych wyróżnia się kilka metod przeprowadzania kontroli. Wśród nich wyróżniamy metody: cienia, echa oraz rezonansu. Pierwsza pozwala na wykrycie nieprawidłowości w postaci pęknięć czy pęcherzy poprzez odbicie od nich fali. Druga wymaga dostępu dostępu do dwóch stron badanego obiektu, pozwalając dostrzec ewentualne nieprawidłowości w postaci nieciągłości. Trzecia, rezonans, podobnie jak metoda echa opiera się na odbiciu fal, które padają i odbite nakładają się na siebie. Dobór metody badania jest ściśle uzależniony od sposobów połączenia, natomiast odczytanie oraz ocena wyników dotyczących rodzaju oraz rozmiaru niezgodności określana jest na podstawie czynników takich jak amplituda echa, lokalizacja oraz otoczenie niezgodności. Współcześnie prowadzone badania ultradźwiękowe wykorzystuje się w wielu branżach, w których przygotowywane są konstrukcje spawane – lotnictwo, energetyka oraz metalurgia. Olbrzymią zaletą tego rodzaju badań jest fakt, że są one prowadzone szybciej niż badania radiograficzne; co więcej, mogą być one prowadzone wtedy, gdy możliwy jest dostęp do zaledwie jednej strony kontrolowanego urządzenia (z wyjątkiem metody echa). Więcej o specyfice badań ultradźwiękowych można dowiedzieć się na stronie Laboratorium Badań Nieniszczących NAFTO – nafto-ndt.pl. To właśnie tam specjaliści rozwijają kwestię standardowego przebiegu badania ultradźwiękowego, a także odpowiadają na najczęściej zadawane pytania.
Zastosowanie badań ultradźwiękowych we współczesnym przemyśle
Badania ultradźwiękowe znajdują swoje zastosowanie w wielu miejscach przemysłowych, między innymi metalurgii, energetyce, lotnictwie czy w branżach pokrewnych, opierających się na spawalnictwie. Badania UT wykorzystywane są w różnych sytuacjach: podczas odbioru, produkcji, a także kontroli końcowej bądź okresowej w trakcie eksploatacji. To właśnie za sprawą badań ultradźwiękowych możliwe jest wykrycie niezgodności wewnątrz materiału; w przeciwieństwie do badań radiograficznych, badania UT są szybsze oraz bezpieczniejsze. Najlepszą wykrywalność osiąga się dla nieciągłości płaskich, jak pęknięcia, przyklejenia, rozwarstwienia czy braki przetopów. Dzięki przeprowadzaniu inspekcji w stałych odstępach czasowych, możliwe jest monitorowanie stopnia zużycia danych podzespołów lub całej maszyny, co minimalizuje ryzyko potencjalnych awarii.
