Ruchanki, pùrcle i...śledzie. Dziś się objadamy, od jutra pościmy!

wtorek, 4 marca 2025, 10:00
fot. pixabay.com
fot. pixabay.com

W ostatni dzień karnawału zwany śledzikiem stoły są zazwyczaj pełne pysznych potraw. Nazwa śledzik nawiązuje do tradycji spożywania śledzi, które o tej porze roku cieszą się szczególnym uznaniem.

Ostatki, zapusty, a także kusy wtorek oznaczają zakończenie karnawału. Zaczynają się w tłusty czwartek, a kończą śledzikiem. Kolejnym określeniem były – oznaczające pożegnanie z jedzeniem mięsa – mięsopusty. W tym roku śledzik wypada 4 marca. Po nim zaczyna się trwający od środy popielcowej 40-dniowy post. Dawniej hucznie świętowano zakończenie karnawału. Ostatkowe zabawy trwały nawet pięć dni. Jedną z takich zabaw było strącenie zawieszanego pod sufitem śledzia. Nie było to łatwe, bo śledzia można było chwytać tylko ustami. W czasie zabaw dużo się jadło. Jedną z najprostszych, lokalnych potraw był właśnie śledź przygotowywany na wiele sposobów. Idealnie pasował do wódki, a pito jej w tym czasie bardzo dużo. Według tradycji osoba, która nie brała udziału w takiej zabawie, była bita śledziem po twarzy. Dlatego też uważa się, że nazwa śledzik pochodzi z Kaszub.

W ostanie dni karnawału na Kaszubach serwowano też pùrcle (pączki), plince (placki ziemniaczane) i ruchanki (drożdżowe placuszki). Aby organizm mógł zgromadzić zapasy i przygotować się na post, jadało się dużo i tłusto, zwłaszcza mięsa. Zgodnie z kaszubskim przysłowiem ten, kto nie zjadł mięsa w zapusty, tego latem pogryzą komary. Natomiast na Kociewiu jadano grochowinki (faworki). Te kaszubskie i kociewskie potrawy wciąż są znane na Pomorzu, a miłośnicy dań regionalnych chętnie je wykonują.

W kuchni pomorskiej, a zwłaszcza kaszubskiej, potrawy z ryb były i są dość powszechne. Dawniej na zimę solono je i umieszczano w beczkach. W ten sposób przechowywano ryby, aby po wymoczeniu były gotowe do smażenia. W niektórych domach do tej pory stosuje się tę metodę. Dzięki temu ryby są jak świeże. Tradycja przygotowywania potraw z ryb przetrwała do dziś, a na Liście produktów tradycyjnych województwa pomorskiego mamy aż 20 rybnych potraw. Wśród nich są: dania ze śledziem (śledź po kaszubsku), dorszem (pasztet z pomuchla), szczupakiem (szczupak z Jezior Raduńskich) i łososiem (surowy łosoś bałtycki solony).

Warto dodać, że ryby są zdrowsze niż mięso. Zawierają wiele cennych mikroelementów jak: fosfor, selen, jod czy wapń. Ryby tłuste (np.: sardynka, śledź, makrela, łosoś, szprot, karp są bogate w witaminy A i D, zaś chude (np.: dorsz, mintaj, morszczuk, sandacz, szczupak) w witaminę B. Są też doskonałym źródłem kwasów omega 3. Warto po nie sięgać dwa-trzy razy w tygodniu.

Co serwują w Europie na ostatki?

Koniec karnawału to prawdziwy raj dla łakomczuchów w wielu europejskich krajach. Na Litwie i w Niemczech, podobnie jak w Polsce, je się faworki. We Włoszech do nich dodaje się wino anyżowe lub skórkę pomarańczy. We Francji królują pączki w kształcie rombów z dziurką oraz gofry. W krajach anglosaskich tzn. Wielkiej Brytanii, Kanadzie, USA, Nowej Zelandii i Australii żądzą naleśniki, które smaży się w Pancake Thursday. W Wielkiej Brytanii urządzane są naleśnikowe wyścigi, w których biorą udział tylko panie. Wygrywa ta, która najszybciej dotrze do mety, podrzucając naleśnika na patelni. W innych regionach tego kraju podobnie jak w Halloween, dzieci chodzą od domu do domu i proszą o naleśniki, dostają pomarańcze, które są świetnym nadzieniem. Dawniej do naleśników wkładano monetę, wierząc, że osoba, która ją znajdzie, będzie miała szczęście. W Szwecji serwuje się semlor, czyli bułeczki z masą marcepanową i bitą śmietaną, podawane w głębokim talerzu z gorącym mlekiem i laską cynamonu. Ich fiński odpowiednik to laskiaispulla. W tym kraju je się też zupę z groszku.

Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected]. Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.

Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected] Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.

Wiadomości

Wypadek szybowca. Nie żyje pilot
Ważne
sobota, 17 października 2026 11

Wypadek szybowca. Nie żyje pilot

75 lat Technikum Łączności w Gdańsku. Szkoła wykształciła ponad 20 tysięcy absolwentów | ZDJĘCIA
piątek, 16 października 2026 1

75 lat Technikum Łączności w Gdańsku. Szkoła wykształciła ponad 20 tysięcy absolwentów | ZDJĘCIA

19 zarzutów kradzieży. Straty sięgają blisko 28 tysięcy złotych
środa, 14 października 2026

19 zarzutów kradzieży. Straty sięgają blisko 28 tysięcy złotych

Nagrody burmistrza dla przedstawicieli oświaty. Wyróżnienia dla pracowników szkół i przedszkoli
środa, 14 października 2026

Nagrody burmistrza dla przedstawicieli oświaty. Wyróżnienia dla pracowników szkół i przedszkoli

PKP Intercity zapowiada nowy rozkład jazdy. Więcej pociągów z Pomorza m.in. do Warszawy i Krakowa
środa, 14 października 2026 1

PKP Intercity zapowiada nowy rozkład jazdy. Więcej pociągów z Pomorza m.in. do Warszawy i Krakowa

Zmiana na stanowisku komendanta powiatowego policji
środa, 14 października 2026

Zmiana na stanowisku komendanta powiatowego policji

Na plaży w Karwi znaleziono "fragmenty niezidentyfikowanego obiektu latającego". Minister Obrony Narodowej wyjaśnia
Ważne
Aktualizacja
środa, 14 października 2026 7

Na plaży w Karwi znaleziono "fragmenty niezidentyfikowanego obiektu latającego". Minister Obrony Narodowej wyjaśnia

Wypadek w powiecie starogardzkim. Na miejscu pięć zastępów straży
wtorek, 13 października 2026

Wypadek w powiecie starogardzkim. Na miejscu pięć zastępów straży

Palili opony i kable. Dwaj mężczyźni dostali po 2 tysiące złotych mandatu
wtorek, 13 października 2026

Palili opony i kable. Dwaj mężczyźni dostali po 2 tysiące złotych mandatu

Jak nie dać się zmanipulować w internecie? Dezinformacja, deepfake’i i bańki informacyjne
wtorek, 13 października 2026

Jak nie dać się zmanipulować w internecie? Dezinformacja, deepfake’i i bańki informacyjne

Nasze kamery

Zobacz wszystkie →