100 lat kobiet w polskiej Policji. Od pionierów do współczesnych liderów

Sto lat temu, 26 lutego 1925 roku, minister spraw wewnętrznych Cyryl Ratajski podjął decyzję o utworzeniu policji kobiecej w Polsce. To wydarzenie zapoczątkowało długą drogę, na której kobiety odgrywały kluczową rolę w kształtowaniu funkcjonowania polskich służb porządkowych.

Początkowo tworzenie żeńskiej służby w Policji Państwowej przebiegało wolno. Dopiero w 1923 roku uchwalono przepisy wykonawcze, a dwa lata później – 26 lutego 1925 roku – Cyryl Ratajski wydał polecenie utworzenia policji kobiecej. Już kilka tygodni później, 15 kwietnia 1925 roku, w Komendzie Głównej Policji Państwowej w Warszawie rozpoczęto specjalny kurs dla pierwszych policjantek. Przeszkolono wówczas 30 kobiet, które miały przede wszystkim walczyć z nierządem, sutenerstwem i handlem ludźmi.

Dowódcą pierwszego kursu była Stanisława Filipina Paleolog, która po jego ukończeniu objęła stanowisko kierownika kobiecej Brygady Sanitarno-Obyczajowej Urzędu Śledczego w Stołecznej Komendzie Policji Państwowej. Z czasem, Paleolog stała się pionierką rozwoju policji kobiecej, kierując utworzonym w 1935 roku Referatem Policji Kobiecej w Centralnej Służbie Śledczej. Pod jej przewodnictwem kobieta pełniąca służbę w policji zyskała prestiż, zarówno w kraju, jak i za granicą. W 1938 roku reprezentowała Polskę na paryskim kongresie poświęconym walce z handlem kobietami.

Służba kobiet w Policji Państwowej różniła się od męskiej. Ich zadaniem było nie tylko zwalczanie przestępczości, ale także praca wychowawcza – zwłaszcza w środowiskach prostytutek i młodzieży zagrożonej demoralizacją. Choć na początku nieufnie traktowane przez opinię publiczną, policjantki nie poddawały się przeciwnościom losu. Dzięki ich zaangażowaniu kobieca formacja zaczęła zyskiwać na znaczeniu.

Zanim kobiety zaczęły pełnić służbę w mundurach, musiały przejść surowe kryteria rekrutacyjne. Kandydatki musiały być pannami lub bezdzietnymi wdowami w wieku od 25 do 45 lat, a także posiadać nienaganną opinię i rekomendację jednej z organizacji kobiecych. Wraz z upływem lat, potrzeba kobiet w Policji rosła, co zmusiło władze do organizacji kolejnych kursów, w tym w 1927 i 1929 roku. Jednak to dopiero w 1935 roku zaczęto podchodzić do sprawy z większą organizacją i perspektywą.

CZYTAJ TEŻ: Śliwicka Droga Krzyżowa 2025. Modlitwa, trud i wiara

W 1935 roku powołano kurs specjalny dla kobiet, który odbywał się w Szkole dla Oficerów w Warszawie. Wzięło w nim udział 65 słuchaczek, które po zakończeniu kursu, zdobyły umundurowanie i rozpoczęły służbę. Od tego momentu zaczęły funkcjonować prawdziwe struktury policji kobiecej, które z każdym rokiem stawały się coraz bardziej wyspecjalizowane.

Polska policja kobieca była wzorem dla wielu państw europejskich. W 1935 roku do Polski przyjechały angielskie policjantki, które wyraziły najwyższe uznanie dla polskich koleżanek. W 1937 roku podczas Międzynarodowego Kongresu Zwalczania Handlu Kobietami i Dziećmi, polska delegacja podkreśliła sukcesy pracy polskich policjantek, a brytyjska delegatka stwierdziła, że to właśnie polska policja kobieca osiągnęła najlepsze wyniki na świecie. Dziś kobiety stanowią znaczną część polskiej Policji. Na dzień 1 lutego 2025 roku w służbie znajduje się ponad 38 tysięcy kobiet, w tym 20 215 policjantek. Ich liczba rośnie, a zakres pełnionych obowiązków obejmuje zarówno służbę prewencyjną, kryminalną, jak i wspomagającą. Z perspektywy 100 lat, rola kobiet w polskiej Policji stała się niezastąpiona, a ich wkład w funkcjonowanie służb porządkowych wciąż jest nieoceniony.

Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z nami za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected]. Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.