Bałtyk przechodzi wielką przebudowę. Za kilkadziesiąt lat możemy nie rozpoznać jego mieszkańców

M
Marcin Skałbania
sobota, 22 sierpnia 2026, 06:59
Zdjęcie poglądowe/Pixabay
Zdjęcie poglądowe/Pixabay

Bałtyk, jaki znali nasi rodzice i dziadkowie, powoli odchodzi do przeszłości. Morze ociepla się, zmienia swoje właściwości, a wraz z tym przeobraża się cały świat organizmów żyjących pod jego powierzchnią.

Od końca XIX wieku w Bałtyku odnotowano ponad 200 gatunków obcych. Dla morza, które naturalnie jest stosunkowo ubogie gatunkowo, to ogromna zmiana. Bałtyk jest młody, ma niewielkie zasolenie i stanowi trudne środowisko zarówno dla typowych gatunków morskich, jak i słodkowodnych. Jednocześnie pozostawia wiele wolnych nisz ekologicznych, które mogą zajmować nowi przybysze.

Nie każdy z nich okazuje się jednak zagrożeniem. Dobrym przykładem jest krab wełnistoręki, który przybył do Europy ze wschodniej Azji. Gdy pojawił się w rejonie Gdańska i zaczął przemieszczać się Wisłą, obawiano się, że zniszczy wały przeciwpowodziowe i zaszkodzi portom oraz rybołówstwu. Katastrofa jednak nie nastąpiła, a jego populacja po okresie ekspansji ustabilizowała się.

Podobnie było z małżem Rangia, pochodzącym z rejonu Zatoki Meksykańskiej, który zadomowił się między innymi w Zalewie Wiślanym i ujściu Wisły. Zamiast wywołać przewidywaną katastrofę, stał się częścią ekosystemu, filtrując wodę i będąc pokarmem dla ptaków. Zdaniem naukowca samo pojawienie się „obcego” gatunku nie powinno więc automatycznie oznaczać alarmu.

Znacznie ważniejsze od nowych mieszkańców są zmiany temperatury i warunków panujących w morzu. Jednym z ich symboli jest dorsz. Gatunek ten od lat zmaga się ze skutkami presji połowowej, ale coraz większe znaczenie ma również ocieplenie Bałtyku i pogarszające się warunki do rozmnażania.

Dorsz potrzebuje odpowiednio chłodnej i natlenionej wody. Takich miejsc jest coraz mniej. W przyszłości jego miejsce mogą zajmować gatunki lepiej przystosowane do cieplejszej i mniej słonej wody. Coraz większe znaczenie mogą mieć między innymi szczupaki czy bolenie.

Cieplejsza woda oznacza także mniej tlenu, zwłaszcza w głębszych częściach Bałtyku. To tam mogą rozszerzać się obszary o bardzo ograniczonej ilości tlenu, określane jako „strefy śmierci”. Nie oznacza to jednak, że całe morze stanie się martwe. Przybrzeżne wody, mieszane przez fale, wiatr i sztormy, powinny nadal pozostawać pełne życia.

W cieplejszych wodach mogą pojawiać się kolejne gatunki, w tym organizmy znane dziś przede wszystkim z południowych mórz. Możliwe jest również częstsze występowanie silniej parzących meduz.

Najważniejszy wniosek jest jednak taki, że Bałtyk nie stoi w miejscu. Odbudowuje się po okresach silnego zanieczyszczenia, ale równocześnie coraz szybciej zmienia się pod wpływem klimatu.

Znikają jedne gatunki, pojawiają się kolejne. Dorsz może stopniowo tracić swoje miejsce, a Bałtyk coraz bardziej może przypominać środowisko łączące cechy morza i wód słodkich.

Przyszłe pokolenia prawdopodobnie zobaczą zupełnie inny Bałtyk niż ten, który znamy dzisiaj. Nie musi być to jednak morze martwe. Będzie po prostu inne – cieplejsze, mniej słone i pełne nowych mieszkańców.

Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected] Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.

Wiadomości

19 zarzutów kradzieży. Straty sięgają blisko 28 tysięcy złotych
środa, 14 października 2026

19 zarzutów kradzieży. Straty sięgają blisko 28 tysięcy złotych

Nagrody burmistrza dla przedstawicieli oświaty. Wyróżnienia dla pracowników szkół i przedszkoli
środa, 14 października 2026

Nagrody burmistrza dla przedstawicieli oświaty. Wyróżnienia dla pracowników szkół i przedszkoli

PKP Intercity zapowiada nowy rozkład jazdy. Więcej pociągów z Pomorza m.in. do Warszawy i Krakowa
środa, 14 października 2026 1

PKP Intercity zapowiada nowy rozkład jazdy. Więcej pociągów z Pomorza m.in. do Warszawy i Krakowa

Zmiana na stanowisku komendanta powiatowego policji
środa, 14 października 2026

Zmiana na stanowisku komendanta powiatowego policji

Na plaży w Karwi znaleziono "fragmenty niezidentyfikowanego obiektu latającego". Minister Obrony Narodowej wyjaśnia
Ważne
Aktualizacja
środa, 14 października 2026 7

Na plaży w Karwi znaleziono "fragmenty niezidentyfikowanego obiektu latającego". Minister Obrony Narodowej wyjaśnia

Wypadek w powiecie starogardzkim. Na miejscu pięć zastępów straży
wtorek, 13 października 2026

Wypadek w powiecie starogardzkim. Na miejscu pięć zastępów straży

Palili opony i kable. Dwaj mężczyźni dostali po 2 tysiące złotych mandatu
wtorek, 13 października 2026

Palili opony i kable. Dwaj mężczyźni dostali po 2 tysiące złotych mandatu

Jak nie dać się zmanipulować w internecie? Dezinformacja, deepfake’i i bańki informacyjne
wtorek, 13 października 2026

Jak nie dać się zmanipulować w internecie? Dezinformacja, deepfake’i i bańki informacyjne

Konferencja poświęcona wyzwaniom współczesnego społeczeństwa
poniedziałek, 12 października 2026

Konferencja poświęcona wyzwaniom współczesnego społeczeństwa

Lekcja, która może się przydać w codziennym życiu. Policjanci odwiedzili najmłodszych mieszkańców regionu
poniedziałek, 12 października 2026

Lekcja, która może się przydać w codziennym życiu. Policjanci odwiedzili najmłodszych mieszkańców regionu

Nasze kamery

Zobacz wszystkie →