50 lat temu zmarł twórca Gdyni - Eugeniusz Kwiatkowski. Zobaczcie 'miasto z morza' na archiwalnych zdjęciach

czwartek, 22 sierpnia 2024, 08:15
źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe
źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Był chemikiem, wicepremierem, ministrem przemysłu i handlu, ministrem skarbu i przede wszystkim to on zainicjował budowę portu i miasta w Gdyni. 22 sierpnia obchodzimy 50. rocznicę śmierci Eugeniusza Kwiatkowskiego. Z tej okazji przygotowaliśmy dla naszych czytelników galerię z archiwalnymi zdjęciami 'miasta z morza'. Fotografie pochodzą z Narodowego Archiwum Cyfrowego.

Jeszcze w tym samym roku po uroczystościach zaślubinach Polski z morzem w Pucku (10 lutego 1920 roku), rozpoczęły się poszukiwania najdogodniejszego miejsca pod budowę portu wojennego. W tym celu wiceadmirał Kazimierz Porębski – ówczesny dyrektor Departamentu Spraw Morskich Ministerstwa Spraw Wojskowych, oddelegował na Pomorze inż. Tadeusza Wendę. Już w czerwcu 1920 roku Wenda złożył sprawozdanie z przeprowadzonej lustracji Wybrzeża. Pisał w nim tak: „(...) najdogodniejszym miejscem do budowy portu wojennego (jak również w razie potrzeby handlowego) jest Gdynia, a właściwie nizina między Gdynią a Oksywą, położoną w odległości 16 km od Nowego Portu w Gdańsku”.

Człowiekiem, który inżynierskiej myśli Tadeusza Wendy i literackiej wizji Stefana Żeromskiego nadał polityczny wymiar i rangę narodowej inwestycji, był Eugeniusz Kwiatkowski. Z zawodu inżynier chemik, z pasji – polityk. Od chwili objęcia przez niego stanowiska Ministra Przemysłu i Handlu w 1926 roku (a także wówczas, gdy pełnił funkcje wicepremiera w ostatnim rządzie II Rzeczpospolitej, przed wybuchem II wojny światowej) sprawa budowy portu w Gdyni nabrała tempa. Był on bowiem wielkim propagatorem morskiej polityki państwa w oparciu o nowoczesny port. To dzięki jego orędownictwu Sejm przyznawał stosowne fundusze na rozwój portu i miasta, które dla przedwojennego pokolenia Polaków było prawdziwą Ziemią Obiecaną - czytamy o historii Gdyni na oficjalnym portalu Urzędu Miasta w Gdyni.

img
źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Eugeniusz Kwiatkowski urodził się 30 grudnia 1888 roku w Krakowie. W historii zapisał się nie tylko jako pomysłodawca budowy portu w Gdyni. Z jego inicjatywy powstała również fabryka związków azotowych w podtarnowskich Mościcach. Kwiatkowski był autorem koncepcji handlu morskiego. Przyczynił się do znacznego rozwoju polskiego przemysłu chemicznego. Wpłynął na umocnienie niezależności gospodarczej Polski. W latach 1935-1939 był wicepremierem i ministrem skarbu.

Wieloletni dyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa, Jan Nowak-Jeziorański, który prywatnie był przyjacielem rodziny Kwiatkowskich, tak napisał o twórcy Gdyni w 'Tygodniku Powszechnym' w artykule zatytułowanym 'Człowiek ze złota. Wspomnienie o Eugeniuszu Kwiatkowskim'.

Przeszedł Kwiatkowski do historii jako twórca Gdyni, ale określenie to znacznie zawęża jego rolę. Polegała ona na ocaleniu i umocnieniu niezależności gospodarczej, bez której Polska nie mogła się ostać jako niepodległe Państwo - czytamy.

Kwiatkowski zmarł 22 sierpnia 1974 roku. Uroczystości pogrzebowe odbyły się na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Przewodniczył im kardynał Karol Wojtyła. Z okazji 50. rocznicy jego śmierci przygotowaliśmy dla naszych czytelników galerię z archiwalnymi zdjęciami 'miasta z morza'. Fotografie pochodzą z Narodowego Archiwum Cyfrowego. Zdjęcia pochodzą z okresu od lat 20. do 70. XX wieku.

Postać Kwiatkowskiego przewija się też w filmach. Jego postać, graną przez Mariusza Żarneckiego, można obejrzeć w filmie z 2009 roku 'Miasto z morza' w reżyserii Andrzeja Kotkowskiego.

Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected]. Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.

Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected] Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.

Wiadomości

'ALARM-26' na Pomorzu. Mieszkańcy usłyszą sygnały ostrzegawcze
piątek, 17 lipca 2026

'ALARM-26' na Pomorzu. Mieszkańcy usłyszą sygnały ostrzegawcze

Koniec ze zdjęciami dzieci w żłobkach? Nowe przepisy mogą zmienić sposób komunikacji placówek
piątek, 17 lipca 2026

Koniec ze zdjęciami dzieci w żłobkach? Nowe przepisy mogą zmienić sposób komunikacji placówek

Powstanie nowy budynek ambulatoryjnej opieki specjalistycznej
niedziela, 12 lipca 2026 3

Powstanie nowy budynek ambulatoryjnej opieki specjalistycznej

Nie żyje 17-latek. Czworo pasażerów jechało na dachu
sobota, 11 lipca 2026 27

Nie żyje 17-latek. Czworo pasażerów jechało na dachu

Rozmawiają z całym światem. Spotkali się w Czymanowie
sobota, 11 lipca 2026 2

Rozmawiają z całym światem. Spotkali się w Czymanowie

Śmiertelny wypadek. Zginął motocyklista
Ważne
sobota, 11 lipca 2026 14

Śmiertelny wypadek. Zginął motocyklista

Światowy Zjazd Kaszubów. Przez ulice Gdyni przemaszerowali ze 100-metrową kaszubską flagą | WIDEO, ZDJĘCIA
sobota, 11 lipca 2026

Światowy Zjazd Kaszubów. Przez ulice Gdyni przemaszerowali ze 100-metrową kaszubską flagą | WIDEO, ZDJĘCIA

Światowy Zjazd Kaszubów 2026. Kosiorek: 'W roku 100-lecia Gdyni wracamy do korzeni' | ZDJĘCIA
sobota, 11 lipca 2026 5

Światowy Zjazd Kaszubów 2026. Kosiorek: 'W roku 100-lecia Gdyni wracamy do korzeni' | ZDJĘCIA

Rekord ma 307 centymetrów. Niebawem mistrzostwa przeniosą się na plaże powiatu puckiego
sobota, 11 lipca 2026

Rekord ma 307 centymetrów. Niebawem mistrzostwa przeniosą się na plaże powiatu puckiego

Na Kaszubach uruchomiono największą w Polsce stację elektroenergetyczną. Tusk: 'To jest Polskie morze, to jest polski wiatr'
Ważne
piątek, 10 lipca 2026 38

Na Kaszubach uruchomiono największą w Polsce stację elektroenergetyczną. Tusk: 'To jest Polskie morze, to jest polski wiatr'

Nasze kamery

Zobacz wszystkie →